Asynchrone Wederkerigheid

Vaak laat ik vers ontdekte theorieën en visies in eerste instantie een tijdje pruttelen in het luchtledige van mijn brein. Ik kijk er eens naar. Loop er drie rondjes omheen. En ik laat het een aantal dagen verstoffen in een hoekje, om te ontdekken hoe het er dan uit ziet. Waarna ik het eens voorzichtig deel met de mooiste mensen in mijn buitenwereld. Zo ook met ‘Asynchrone Wederkerigheid’.

Nadat de term op de meest ondenkbare plaatsen aan me verschenen was, en de één na de ander zei dat ik ‘wat meer aan Asynchrone Wederkerigheid moest doen’- vaak na een afwijzing van mijn kant – leek het me een alleraardigst moment om het nader te onderzoeken. De oorsprong en de denkwijze waren snel ontrafeld, en het principe in zijn geheel is meesterlijk eenvoudig. ‘Alles dat je geeft, komt bij je terug. Al kan dat ook van iemand anders komen, op een andere tijd en andere plaats’.

Niks nieuws, zul je denken. Zo werkt karma ook. En karma kennen we. Nu wil het toeval dat ik een redelijk karma kenner ben, en daarnaast dol ben op holistische visies. Dus zou je denken dat dit principe me aan zou spreken. Maar niets van dat alles: Iets beviel me er niet aan. En vooral niet dat het als excuus werd opgeworpen als ik besloten had ‘Nee’ tegen iets of iemand te zeggen. Ik kon mijn vinger er niet opleggen waar het probleem zat. Het klonk oké. Logisch ook. En in lijn met de natuur. Het voelde alleen voor geen meter. Het voelde als… Als een ‘Nee’.

Nadat het stofhoekje ook geen effectieve dienst had bewezen werd het tijd om het eens in de groep te gooien. De meeste mensen keken me glazig aan na het horen van mijn intro. Geen Halleluja’s. Vooral veel stilte. ‘Maar jongens’ riep ik ‘er moet toch íets aan kloppen? Anders is dat hele veld toch niet zo ondersteboven van de theorie?’ Maar helaas. Tot een goede vriendin zei: ‘Het klinkt meteen al als iets heel vies’. En daar had ik mijn antwoord. Soms hoef je niet exact te weten wat er mis is, als iets mis voelt. Of mis proeft. Je gaat al je projecties en valkuilen netjes langs, je neemt nog eens een hapje, maar daarna… Daarna mag je het rustig wegkieperen. Al vindt de hele wereld het mooi en lekker. Niemand verplicht je om iets vast te houden wat niet bij jou past. En een ieder die dat wel doet, komt eigenlijk iets anders bij je halen. Mark my words.

Dus nam ik afscheid van wat mensen die mij iets te hard in de oren riepen dat ik vooral dingen (lees: steun, complimenten, netwerk, nog meer netwerk, ideeën en tijd) weg moest blijven geven. Mensen die de karma grondvesten, en de asynchrone wederkerigheid, mij een beetje te vrij geïnterpreteerd hadden. Ik ben geen bodemloze put zeg. Wat niet inhoudt dat ik niet liefdevol en oprecht van alles geef aan een ander. Maar betekent dat dan opeens ook meteen dat ik geen ‘Nee’ meer zeggen mag…?

 En nu de Asynchrone Wederkerigheid al een paar dagen met respect en liefde weg gekieperd is, vallen de kwartjes langzaam op hun plek.

Het theoretische aspect is een goede op zichzelf staande theorie. Ze zal zeker goed dienst doen in het veld waar ze ontwikkeld is, en zal vast ook veel mensen aanzetten tot het geven aan anderen. Zonder dat die mensen daar meteen iets voor terug willen. Het opent nieuwe inzichten en geeft nuance aan vastgeroeste handelingen. Hartstikke mooi!

Daarbij zou het ook in een ander veld – dat van de antisociale mensen – een mooie aanvulling kunnen zijn. Die zouden kunnen leren hoe ze ‘schijnbaar’ belangeloos iets voor een ander kunnen doen, zonder meteen alles op die bekende weegschaal te leggen. Helaas zijn antisociale mensen meestal zo geworden door een groot (èrg groot) tekort aan iets, en heeft de ontwikkeling van hun gewetensfunctie (rond het 8ste levensjaar) vaak een optater gehad, waardoor je dus de poppen aan het dansen hebt. Dus er zitten wat haken en ogen aan deze gedachtegang.

Maar door te denken aan die antisociale mensen zag ik wel opeens de kink in de kabel van de theorie. Daar, waar ze struikelt. Asynchrone wederkerigheid kan namelijk een prachtig excuus zijn voor mensen die willen ontvangen zonder daarbij verantwoordelijkheid voor de verbinding te willen nemen. En dan gaan types als ik (wordt aan gewerkt hoor) zich afvragen of ze de kleine lettertjes misschien gemist hebben.

Een gemene truuk, maar je moet ze de kost geven die rustig alles overlaten aan de ander en nauwelijks naar zichzelf kijken. Dan is zo’n omkering een eitje. Voor je het weet staat er iemand tegenover je met de tekst:’ Joh, ook al knijp ik je nu helemaal leeg, er is vast wel iemand anders die jou weer oplapt. Dat is gewoon asynchrone wederkerigheid.’

Bij vriendelijke en aardige mensen zit geven vaak al in de genen. Die vinden geven normaal. Omdat ‘Geven’ synoniem is aan ‘Delen’ (calvinistisch opvoedingsideaal). Voor die mensen is ‘wat je geeft krijg je terug’ geen marketing principe, maar een regelrechte stroom liefde uit hun hart. En dan is asynchrone wederkerigheid een zeer kwetsbare methode. Opeens moet je  namelijk gaan nadenken. Alles uit het hart verplaatst zich naar het hoofd. En er komt een berekenend laagje te liggen over alles dat daarvoor nog gewoon stroomde. Want op het moment dat je een keer ‘Nee’ voelt, wordt je geacht met ‘Ja’ te antwoorden. De theorie vertelt immers dat alles ooit weer terug komt.

We kunnen blijven geven tot Sint Juttemis. Maar we zijn mensen. Gewone stervelingen. En als iemand uitgaat van de vanzelfsprekendheid van het ‘krijgen’, dan mag je daar boos over zijn. Woedend zelfs. Is hartstikke gezond. Gevoel moet in eigendom genomen worden om daarna te kunnen verdwijnen. Precies zoals de natuur beweegt en soms dus ook stormen teweeg brengt. Niks asynchrone wederkerigheid. In je molen gaan zitten en de deuren stevig op slot draaien.

Ik wil voor Society 4.0 dus daarom nu alvast een hoofdstuk reserveren waarin uitgebreid besproken wordt dat mensen die ‘Nee’ zeggen, die hun grenzen aangeven, en ruimte voor zichzelf inbouwen, net zo goed (en misschien wel beter) gebruik maken van sociaal kapitaal. En om Bourdieu maar weer eens aan te halen – zonder goedwerkende habitus heb je werkelijk geen sodemieter aan je sociaal kapitaal. Dus laten we daar dan maar eens mee beginnen.

 

 

Note aan de lezer: Bij wijze van uitzondering is deze column extra lang ivm het onderwerp. Daarbij is dit stuk allerminst een kritiek op het boek ‘Society 3.0’. Het is enkel een betoog over het maatschappelijk gebruiken van begrippen die in ‘Society 3.0’ aan bod komen.

7 responses to Asynchrone Wederkerigheid

  1. Annette Dölle Post Author

    Dit is op Annette Dölle herblogden reageerde:

    Het is intrigerend, spannend en bijzonder om mee te maken wat woorden met mensen kunnen doen. Sinds ik ‘Dragon Dreaming’ (project design methode) veel gedetailleerder en met nuance begrijp, zie ik ook veel beter dat woorden een stukje van het verhaal vertellen dat in je hoofd en hart leeft. Van voelen gaan we spreken, naar gedrag en naar erkenning. Maar de hele cirkel in haar geheel waarnemen vraagt veel van mensen. Daarom is het zo fijn dat we allen een andere taal spreken. Een andere toon in de muziek.

    En toch zoeken we steeds opnieuw weer naar woorden waarin we herkenning vinden voor iets dat we voelen, diep van binnen. Voor iets dat recht doet aan ons beeld van een gezonde wereld.

    In de bibliotheek van http://www.easycratie.nl vind je tientallen boeken die op prachtige wijze een stukje bijdragen en handvat(ten) bieden voor persoonlijke stappen en heldere aha-momenten.

    Op 7 juni 2011 schreef ik onderstaand blog over ‘asynchrone wederkerigheid’. Een term waar ik tot kort daarvoor nog nooit van gehoord had, maar wat ik wel als argument kreeg als ik iemand afwees die koffie met me wilde drinken. Ik vond het wonderlijk. En nu ben ik dankbaar, want al die lessen in zo’n korte tijd hebben me een onnoemelijke schat aan ervaring gegeven.

    Ik schrijf over die ervaringen. Ik bedrijf geen wetenschap (want ik bleek alleen goed in de essays te zijn, verder vond ik wetenschap vooral een mooi avontuur). Ik vertel verhalen.

  2. R Tuithof

    Inspirerend…Ik sluit mij aan bij de Sociecty 3.0-gedachte…

    Ga zo door!

  3. Annette Dölle Post Author

    Dankje voor je reactie Ronald!
    Als ik je goed lees, omvat asynchrone wederkerigheid vooral de eigenschap ‘zelfvertrouwen’ (en daar plak ik dan zelf autonomie nog even aan), en is het ingrediënt ‘communicatie’. De communicatie leidt naar verbinding, en van daaruit kun je ‘geven’ en ‘ontvangen’.

    Ik zie dit helemaal hetzelfde! Zonder zelfvertrouwen kun je niet vanuit respect (naar jezelf en de ander) handelen. En denk zelfs dat veel mensen (in theorie) dit zo zullen zien (al geven ze er andere woorden aan). Het is daarbij ook een logisch en fundamenteel principe, denk ik. Mijn stuk richt zich vooral op het ontvangst gedeelte. Daar waar de ander de communicatie moet decoderen, en transformeren naar begrip.
    Daar gaat het vaak mis.

    Veel mensen vinden het accepteren van ‘de grenzen van een speelveld’ kennelijk lastig. En gaan projecteren. Omdat A grenzen aangeeft, en B dat niet wil zien/horen, ontstaat er een communicatie zonder woorden waarin B energetisch nog steeds een communicatie voert. En de halve gemeenschap (de sociale structuur) er bij betrekt.

    Naast zelfvertrouwen om een ‘nee’ te kunnen horen en te kunnen geven, is er ook empatisch vermogen nodig. Je (vooral) realistisch verplaatsen in de ander, maar de verantwoordelijkheid daarbij nog stééds gewoon bij de ander laten, is zó belangrijk. Om de grens op de juiste, zuivere wijze te kunnen interpreteren, bij de ander te laten en in het moment te kunnen zijn.
    Emptahie is uiteraard niet synoniem aan het feit dat je ook voor een ander zijn welvaart zou moeten zorgen (wat ook vaak verward wordt).

    Wat met het uitdelen van allerlei spullen, ideeen, gedachten en netwerken kan, kan dus ook omgekeerd met ontvangen. Mooi! Het lijkt soms of nieuw ontdekte termen (zoals in dit geval) volledig vergroot worden, en dan helemaal doorschieten naar het extreme gebruik ervan. Balans. Balans. Balans. :)

  4. Marcel de Korte

    Geven impliceert toch dat je er niks voor hoeft terug te hebben? En ‘krijgen’ zou ik vervangen door ‘ontvangen’. Verder vind ik ‘Asynchrone Wederkerigheid’ nogal een opgeblazen term.

  5. r vandenhoff

    in mijn boek Society30 beschrijf ik het begrip asynchrone wederkerigheid vanuit het uitgangspunt (en om het belang aan te geven van) dat je als mens of organisatie dient te beschikken over een grote mate van zelfvertrouwen om te geven zonder te weten waar, wanneer en van wie je iets terug krijgt. Ook gaat het mij er om dat wanneer je geen ‘sociale structuur’ om jezelf heen hebt gecreëerd, kortweg gezegd wanneer je geen dialoog voert met je omgeving je nooit kunt weten wat je moet/kunt geven en wat/hoe ander(en) iets terug kunnen geven….dan is ‘weggeven’ letterlijk en ben je dus Sinterklaas…
    Als je dus in een open, respectvolle verbinding staat met anderen weet je wat je geeft, waarop je nee kunt zeggen en dat je ook grenzen kunt aangeven door ‘nee’ te zeggen (hetgeen voor mij ook iets ‘geven’ is, namelijk ‘informatie over de grenzen van je speelveld’)….
    Maar het is een mooi thema om eens nader uit te werken, dus dank voordeze mooie blog!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: