Als dit de deeleconomie is. Mag dan ook het geld op de juiste plek verdeeld? #hardopfluisteren

Lieve mensen, 

Er is geen betere start van dit verhaal, dan te beginnen met de uitleg van het spelletje ‘doorfluistertje’. Al denk ik dat iedere Nederlander het spel wel kent. Het spelletje waarbij iemand een woord of zin in het oor van een ander fluistert. Heel zachtjes. Zodat niemand het hoort. En die ander fluistert het weer door naar een andere ander. Totdat de hele groep iets door gefluisterd heeft gekregen, en we aan gekomen zijn bij de laatste persoon. Het is het moment van de ontknoping, want wát is er gehoord? Welke woorden zijn er gezegd. En kloppen ze nog met de woorden van het begin?

Ik speel het wel eens als ik met groepen kinderen werk. Dan maak ik het geheimzinnig en luchtig. Als een magisch fenomeen. De kinderen gaan mee in de sfeer, en samen genieten we van het wonder van de woorden. En zelfs. Ja, zelfs als er onderweg grote ‘door fluister fouten’ worden gemaakt, wordt er niemand boos. We lachen om de magie. Om het proces. Want we zijn samen. En fouten maken mag. Het is ons spel. Onze verdienste. En ons moment. Het maakt ons niet uit als iemand een foutje maakt. Want het ging ons om het plezier van het proces. ‘Nog een keer. Nog een keer’ roepen ze dan vaak. En dan spelen we het nog een keer. Net zolang tot we winnen. Als groep.

Om maar met de deur in huis te vallen, en het metaforische bruggetje over te slaan: Er bestaat géén ‘International Clean Up Day’. . Niet dat wij weten. En niet in september. Misschien had u er nog niet eerder van gehoord. Van die dag. Dan is dit gewoon een leuk verhaal. Misschien dacht u dat het wel bestond – dan is dit nieuwe informatie dat hiervoor dus verkeerd ‘doorgefluisterd‘ is. Want. Het bestaat niet. Nee. Echt niet.

Ooit – tussen 2012 en vandaag – heeft iemand bedacht dat het bestond, omdat diegene niet mee wilde spelen met KeepitCleanDay (een dag waarbij we met zo veel mogelijk mensen tegelijk zwerfafval opruimen, zodat het land in één keer schoon is). Dit gave plan komt oorspronkelijk uit Estland, waar ze het op 3 mei 2008 deden. Zonder geld, maar met veel collectieve kracht. Ze spraken een paar simpele regels af. Zoals: Iedereen doet het op dezelfde dag, onder dezelfde naam. Want dat is handig. Die Nederlander wilde op dezelfde datum als KeepitCleanDay een opruimfeest organiseren, maar onder een andere naam, en ‘bedacht’ toen kennelijk dat het een internationale dag was. Maar dat was dus niet zo. Dat was zelfs helemaal niet zo.

Het was die dag alléén in Nederland. Het was wel de bedoeling dat het ook in Duitsland gebeuren zijn, maar die bleven haken bij een plan, en kwamen nooit bij ‘doen‘ terecht. Dus was het op die specifieke datum – vrijdag 21 september 2012 –  alleen in Nederland. En nergens anders op de wereld. KeepitCleanDay.

De naam KeepitCleanDay bestaat ook trouwens ook alleen in Nederland. Ja. Heus! In alle andere landen hebben ze zelf een naam bedacht. Dat is namelijk veel leuker. Om je eigen naam te bedenken. KeepitCleanDay is het officiële (al heb ik persoonlijk een beetje een hekel aan het woord ‘officieel’, maar soms schijn je een statement te moeten maken) – dus ja, het officiële evenement dat verbonden is aan de mondiale organisatie ‘Let’s Do It -World’. En die zitten over de hele wereld verspreidt. In 96 landen. Om precies te zijn. Met het hoofdkantoor in Estland.

Tot zover het spelletje ‘doorfluisteren’. Mocht u in de toekomst iemand tegen komen die net niet goed geluisterd heeft, zou u het dan even willen zeggen? Dat versterkt onze collectieve kracht, en persoonlijk word ik daar enorm blij van. Ook leuk om te weten.

Is er verder nog iets dat ik u vertellen wil? Ja. Warempel. Ja. Omdat ik u nu toch spreek wil ik u een geheim vertellen. Als een soort ‘doorfluistertje’ maar dan anders. Het is niet echt een geheim, maar je moet er veel voor googlen, en dat doen de meeste mensen niet. Toevallig kwam ik twee jaar geleden in de zwerfafval-materie terecht, en ken ik nu dus allerlei getallen, wetenswaardigheden en google-links uit mijn hoofd. Het is overal te vinden en heel transparant. Maar ik zal zo hardop-fluisteren als ik kan, zodat u straks niet opnieuw hoeft te googlen. Komt ie:

Als je krap bij kas zit, dan is het handig om aan je huishoudster te vertellen dat je vanaf nu zelf gaat stofzuigen, en dat je haar dus niet meer nodig hebt. Dat is best heel logisch toch? Nou. Als land zitten wij dus al een tijdje krap bij kas. En we doen enorm ons best om daar oplossingen voor te vinden. De één noemt het ‘transformeren’, de ander ‘bezuinigen’. Maar het komt beiden op hetzelfde neer. De conclusie is dat wij allemaal – hoe je er ook naar kijkt – weten dat het anders moet.

Terug naar de huishoudster. Maar dan naar die van ons land. Die hebben wij dus niet afgebeld toen de crisis begon… Nee. Daar geven wij nog steeds € 250.000.000,- per jaar aan uit. U hoort het goed. Alles. Alles dat op straat naast de prullenbak ligt kost ons 250 miljoen euro uit de staatskas. Alles. Ongeveer € 20 miljoen daarvan gaat naar preventie. Eigenlijk is het ietsje meer, want er komt ook nog een stukje geld uit het afvalfonds bij. Dat gaat naar NederlandSchoon en Nedvang. De verpakkingsindustrie betaalt dit afvalfonds o.a. uit het statiegeld.

Die € 20 miljoen voor bewustwording en preventie – en dit is het stukje waarvan het handig is dat u goed luistert – wordt door de VNG  (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) over alle gemeenten in Nederland verdeeld. Belangrijk detail daarbij is dat dit los staat van afval scheiden. Het is alléén bedoeld voor het minimaliseren van zwerfafval. Om dit zo eerlijk mogelijk te verdelen krijgt elke gemeente € 1,19 per inwoner. Dus stel. Je wilt Lemmer opruimen. Daar wonen 10.135 mensen. Dan maak je een keersom. 10.135  inwoners x € 1,19 =  € 12.060,65. Het totaal bedrag dat gebruikt mag worden voor het klusje zwerfafval.

Tot nu klinkt dat allemaal best logisch.

Maar let op. Er is iets wonderlijks aan de hand. Want ‘vroeger’ organiseerden gemeenteambtenaren dit soort zaken buiten de deur. Ze werden hier toen namelijk in gefasciliteerd door GemeenteSchoon. Via GS kochten ze ‘consultants’ in om te helpen. Die consultants schreven een projectplan, en legden uit hoe je je omgeving opgeruimt. ‘Nu’ (2014) is GemeenteSchoon daar tussenuit gehaald, want we moesten van de regering decentraliseren en meer zelf doen. Zodoende kunnen gemeenten nu hélemaal zelf beslissen hoe ze hun geld uitgeven (!) En DAAR zit de transformatie-truck!

Onze regering wil heel graag burgerparticipatie (weer zo’n woord waar ik stiekem nu al niet meer van hou). Maar als je toevallig een burger bent – en laten we dat nou allemaal zijn – dan kun je dus als Lokale Held naar je eigen gemeente wandelen en zeggen: ‘Joh, zal ik eens even gaan zorgen dat we met z’n allen gaan stofzuigen hier in het dorp? Mag ik dan een stukje van die € 1,19 keer zoveel bewoners? Dan zorg ik ervoor dat we met de voetbalvereniging, de scouting, de scholen, de buurtcentra en iedereen die mee wil doen, een schoon dorp of wijk krijgen’. Dat, is namelijk wèl burgerparticipatie.

Het geld dat hiervoor bestemd is, komt dan op de plek terecht waar het hoort. Bij de lokale bevolking. En zo creëer je bewustwording in de omgeving, wat op de lange termijn een zelfregulerend systeem oplevert. Mensen gaan elkaar corrigeren, en het dorp of de wijk blijft dus schoon. Er ontstaat een gezonde sociale cohesie die bijdraagt aan een duurzame samenleving. Alle favoriete woorden van ons kabinet samengevat in één zinnetje.

Ik ben me een hoedje geschrokken (maar dat was u vast niet ontgaan) dat we nog steeds zoveel geld uitdelen, en dat dat geld nog steeds opgehaald wordt door consultants die projectplannen schrijven en dan burgers aan het werk zetten. Er is dus niks veranderd met vroeger. Het is alleen iets commerciëler geworden. De vrije markt is los. Op zich niks mis mee, maar daarom fluister ik nu graag hardop dat ook burgers aanspraak mogen maken op die potjes geld.

En ik zal er niet om liegen, KeepitCleanDay en de Opschoondagen van NederlandSchoon zijn prachtige momenten om dat samen met uw buren of sportvereniging op te pakken. En als u hulp nodig heeft, belt u ons maar. We komen met alle liefde helpen om een KeepitCleanDay actie op te starten. Zonder dat geld. Als u dan ons treinkaartje betaald en ons een kopje koffie geeft van dat VNG budgetje, zijn wij al heel erg blij. Ook weer opgelost. Dit boekje dat ik schreef in 2012 (Kaire Guthan maakte de prachtige layout) helpt trouwens ook enorm als je iets op wilt starten. En het kost geen cent. Wij geloven namelijk in delen. En in Lokale Helden.

Een schone wereld kan gecreëerd worden met zoveel minder geld, als we zelf gaan stofzuigen. Als we aan elkaar en onze kinderen leren dat we zelf verantwoordelijk zijn voor een gezonde omgeving. En áls de regering daar in 2014 nog steeds € 250.0000,- voor neer wil leggen, laat een gedeelte van dat geld dan gaan naar de mensen die in de regio wonen. De Lokale Helden. De mensen die elkaar aanspreken bij de bakker, en elkaar een betonboor uitlenen als het nodig is. Dit is toch de deeleconomie? Laten we het geld dan ook eerlijk verdelen.

En. Oja. Om ‘door te fluisteren’: Vrijdag 19 september 2014 wordt er alléén in Nederland opgeruimd dus. De data van de andere landen, die ook heel leuk zijn, vind je hier. KeepitCleanDay is toch echt Hollands, lieve mensen. Heel erg Hollands.

 

 

 

 

 

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: