Een pleidooi voor leuke systemen: De winkelmandjestoren.

Er zijn systemen in de wereld die enkel bedacht zijn omdat ze het ons – ons allemaal – in het algemeen gemakkelijker maken. Tegenwoordig zouden we het quasi-hip een ‘hack’ noemen. Maar vroeger dachten ze  ‘Joh. Dat is handig als we het zo doen’. Het stoplicht is zo’n systeem. En de pinautomaat. En de lift. Maar zelfs de toren met winkelmandjes valt in deze categorie. Bedacht omdat het handig is. En snel. En simpel. En – vooral – omdat het het ons allemaal gemakkelijker maakt in het leven.

Neem nou de winkelmandjestoren. Het is laat. Je rent door de supermarkt. Omdat je eigenlijk geen zin hebt, maar je moet toch eten. En niet eten kan ook, maar daar krijg je later op de avond spijt van. Dus ga je. Eenmaal in de supermarkt is het er best gezellig. Je struint wat langs de gangpaden, komt nieuwe producten tegen, of ziet dingen die eerst je ogen ontgingen. Zo is de supermarkt opeens een plek vol ware ontdekkingen.

Eenmaal bij de kassa, komt alles samen. Hier begint het systeem. In je ene hand je volgepropte mandje, terwijl je met je andere hand in je tas en jaszak graait, op zoek naar je portemonnee. Langzaam schuifel je voort in de rij, tot je bij de winkelmandjestoren komt. Daar kan je je mandje inzetten. Zodat het een keurig recht rijtje wordt. Vaak op een stalen frame met wieltjes. Als het torentje te hoog wordt, komt er iemand van het personeel. En die rijdt zo – Hopsakee – het hele torentje naar de ingang van de winkel waar klanten opnieuw een mandje kunnen pakken. Héél handig bedacht. Vind ik.

Maar zoals met alle systemen in de wereld, werkt dit alleen als iedereen 1. het snapt, 2. het er mee eens is, en 3. zich dan ook nog voegt. En natuurlijk kan ik me voorstellen dat je tegen sommige systemen bent. Zo ben ik zelf niet zo’n fan van de doodstraf, vind ik gevangenissen zonder mensenrechten een slecht idee, en hou ik er ook niet van als vrouwen niet gelijkwaardig mogen zijn aan mannen, en als kinderen niet gezien worden als mensen. Dat zijn van die dingen, waarvan ik denk ‘Ja. Screw the system’. Liever vandaag nog dan morgen.

Maar de winkelmandjestoren, lieve mensen. Dat ding is een liefdevolle vorm van collectieve handigheid. En als je dan iemand bent die zijn mandje (of haar mandje) er scheef in zet. Ja. dan snap je het niet. Dan snap je het spelletje gewoon niet. Óf je wilt ons sarren. Dat kan natuurlijk ook. Jennen. Irriteren. En het de persoon, die achter je in de rij staat, even een minuutje van zijn leven iets moeilijker maken. Want, hoezo. Hoezo moet je anders je mandje scheef in het torentje zetten? Er kan namelijk. geen. enkel. mandje. meer. in. daarna. 

U hoort het al. Dit is vermoedelijk mijn grootste irritatie in het leven. Zelfs het belastingsysteem vind ik minder erg. Vroeger heb ik mijn moeder ooit bekend dat ik, de mensen die zich schuldig bevinden aan dit gedrag, de parasieten van onze samenleving vind, en dat we – met verborgen camera’s – heel snel de goeierikken van de kwaaierikken konden onderscheiden. Om daarna de kwaaierikken samen op een eilandje te zetten, en de veerboot te stoppen. Mijn moeder vond dit helaas een iets minder goed idee. Dus heb ik het een tijdje gelaten.

Maar vandaag heb ik er voor het eerst iets van gezegd. Tegen een winkelmandjes-terrorist. Het was in de winkel vlakbij mijn huis. Het was niet eens zo druk. En iedereen was best wel blij. Ik stond gezellig te wachten, tot de winkelmandjestoren dichterbij kwam. En toen gebeurde het. Een mevrouw voor me, zette haar mandje – zonder te kijken (!) – scheef in de toren. Voor haar had iemand het er ook al scheef in gedaan, en kennelijk wilde de mevrouw de schade niet herstellen. Ze wilde geen enkele goede daad doen voor ons allemaal. Het proces redden. Nee. Deze mevrouw schoof het lekker af op mij, en hield de ellende in stand. Ik kon nu niks meer, niks anders dan actie ondernemen. Want geloof me – twee scheve mandjes is bijna gelijk aan een kernramp. Dan moet je veel werk verzetten om het geluk weer terug te brengen.

Ik zuchtte eerst eens. Iets te hard. Met een schuddend hoofd en klagend geluid. Toen zette ik mijn eigen mandje op de grond. Iets te demonstratief, ik geef het toe. En ik nam de tijd om eerst het ene mandje recht te zetten, en daarna het andere. De vrouw draaide zich naar me toe, terwijl haar spullen op de winkelband lagen. ‘Heb je een probleem?’ zei ze zakelijk. Ik negeerde haar eerst. Ongeveer 10 seconden. Ik weet eigenlijk niet waarom ik dat deed, maar ik had geen zin in gedoe en ondertussen was ik hard aan het werk om de winkelmandjeswereld te redden. Ze draaide zich weer terug naar het kassa meisje. ‘Ja’ zei ik toen opeens. ‘Ik heb inderdaad een probleem’. Ik zei het zo kalm, dat ik er zelf van schrok.

‘Omdat u en de persoon voor u, de mandjes scheef in het torentje deden, ben ik nu jullie gedoe aan het opruimen. En dat vind ik een beetje raar’. ‘Maak je niet zo druk’ zei de mevrouw. Dit had ik wel verwacht, want ik had het zelf uitgelokt. ‘Dat maak ik me wel,’ zei ik weer net zo kalm als daarvoor. ‘Het is gewoon vervelend als mensen niet de verantwoordelijkheid voor hun eigen dingen nemen. Zoals u’.

En toen zette ik het laatste stukje van de toren recht. De mevrouw zweeg, en het kassa meisje keek me met stralende ogen aan. Ik zweeg ook, en legde mijn spulletjes op de band die nu een beetje leger werd. Omdat het eigenlijk een kalm gesprek was, en onze stemmen zachtjes spraken, was er verder weinig opwinding om ons heen. Wat me dan weer heel blij maakte. Toen de mevrouw uiteindelijk met haar spullen verdwenen was, stond ik tegenover het kassa meisje. We zwegen en ik glimlachte. Zij glimlachte terug. ‘Goed gedaan’ zei iemand achter me. En wellicht is het overdreven van me, maar dus. Mensen, geloof me. De wereld wordt er mooier van.

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: