De beste Stuurlui staan…

Ik ga het gewoon hardop roepen. Ja? Ja. Dat ga ik doen. Waarom? Omdat ik het spuugzat ben en dat mag ook wel eens gezegd. Ooit leerde ik van één van de beste facilitators die ik ken dat het grootste compliment dat je krijgen kunt als trainer/facilitator de afkeur van je deelnemers is. ‘Ja’, zei hij. ‘Als mensen zover zijn dat ze tegen je ingaan, dan is het vertrouwen en de veiligheid optimaal.’ Eens. Roerend ben ik het daar mee eens. 

Eén van mijn andere leermeesters vertelde me in 1996 dat ik altijd mijn persoonlijkheid in ogenschouw moest houden bij elke interventie die ik doe als docent, danwel trainer. Dit vertelde hij niet alleen aan mij, maar het was de visie van waaruit hij werkte. Wie je bent als mens, wandelt áltijd met je mee tijdens het begeleiden van een sessie. En daar moet je je elke stap bewust van zijn.

Dus, loop ik – net als de meeste collega docenten/trainers/facilitators – al jaren reflecterend door het leven. Bij elke handelingskeuze die ik beroepsmatig tijdens sessies voor me zie, zie ik er minimaal nog drie andere liggen. Als een deelnemer een extra laag – of twee – ervaart, dan ervaar ik er nog vijf. Elke stap die gezet wordt in de groep, heb ik al vooruit gewandeld. En al die dingen neemt niemand van de deelnemers waar. Mits ik ze goed uitvoer. Waarom? Omdat het mijn wèrk is. Omdat het gewoon een vak is. Omdat ik daarvoor opgeleid ben en er fu*king hard voor door geleerd, geoefend, gebuffeld, gewacht, gekeken en geluisterd heb.

Nu moet er me vandaag toch iets van het hart. Het is niet iets dat ik voor het eerst meemaakte, anders had het me überhaupt niet zo hoog gezeten. Misschien voelt u het, door mijn eerder gekozen woorden, al aankomen.

Te vaak en te veel wordt de kwaliteit van de trainer, de docent en de facilitator – ja, zelfs die van de spreker op een podium – flink onderschat. We kunnen immers allemaal wel een groepje mensen bezig houden, toch? Zo lastig is dat werk (ogenschijnlijk) niet. Er wordt mateloos geprojecteerd en eindeloos geoordeeld. Iets met de beste stuurlui, enzo.

Want, als het doel van de sessie (dat vaak eenzijdig geformuleerd is, zonder inbegrip van de onder-water-situatie) niet gehaald wordt, wordt de dienstverlener daar verantwoordelijk voor gesteld. Die zou er namelijk toch voor zorgen dat alles op de pootjes terecht kwam? Dat elk poppetje als een marionetje aan de touwtjes zou dansen. Dat íedereen eroverheen mocht pissen en gehoord werd. Dat de resultaten luchtig, makkelijk en vooral zonder gedeeld eigenaarschap en veranderingsproces getackeld zouden worden. Hmm.

Nee! Daar is de dienstverlenende trainer, docent, facilitator of spreker dus niet voor. Nee. In de jaren tachtig en negentig misschien wel. Toen werden leermomenten misschien keurig volgens het boekje uitgevoerd. Maar nu gebruiken we methodieken als middel. Ja, als middel. Niet als doel an sich, om toevallig ook nog even aan de wettelijke scholingsvoorwaarden te kunnen voldoen. Nee.

Tegenwoordig zult u het echt ook zèlf moeten opknappen. Raakt er iets? Denkt u ‘Ja, maar..’ Dan is de eerste oplossingsmethode die van de weg naar binnen. Reflectief Kapitaal verwerven, noem ik dat. Spiegel zoeken en kijken waar het raakt. Niet meteen de boemerang gebruiken en de boodschapper de schuld geven. Nee. Jongens, die tijd zijn we ècht voorbij.

Een steengoede trainer, docent, facilitator en spreker kan enkel aanraken wat er al is. En iemand die steengoed is, zal dat dus ook doen. Die zal niet klakkeloos akkoord gaan met een doelstelling op papier of individuele wensen. Die zal altijd de essentie eruit halen en daar – aansluitend en empatisch – mee werken. Maar, die zal er ook nooit zienderogen over klagen als het anders loopt. Dat heet namelijk professionaliteit.

En die weerstand die u als deelnemer dan toch duidelijk voelt? Dat is dus een cadeau, heb ik ooit geleerd. Maar, ik vind dat dat klaar mag zijn. Ik vind dat geen cadeau meer. Ik vind dat u dan eerst bij uzelf te rade mag gaan. In ‘Ja maar..-gedachten’ schuilt namelijk altijd een keuzemoment. Óf je ontdekt je eigen visie, of je staat op het punt iets nieuws te leren. Blijven hangen in projectie hoort daar niet meer bij.

We schrappen de projectie.

Ik vind dat we als ontwikkelde mensen wel eens verder mogen kijken, dan enkel het her- en erkennen van weerstand. Ik vind dat onze samenleving nu wel eens klaar mag zijn voor de reflectie, de blik naar zichzelf. Stoppen met de schuld te leggen bij de boodschapper en net te doen alsof we zelf niet thuis zijn.

Dus, via deze weg wil ik iedere werknemer èn werkgever in Nederland die hierin zijn/haar eigen boemerang gedrag tijdens trainingen en lezingen herkent, eerst een compliment geven voor de (h)erkenning en dan zeggen: Don’t judge a book by it’s cover. Er is áltijd meer dat je niet weet, dan wat je wel weet.

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: