Tools voor teamtraining – Practice what you preach. #3

‘We willen handvat(t)en om het zelf te doen.’ 

Het is de meest gestelde vraag tijdens team- trainingen en ontwikkelingsprocessen. Mensen worden vervolgens pas gerustgesteld als ze methodische stappen zien, werkvormen op papier krijgen aangereikt en spelregels zien. Terwijl de essentie, de ware reden van verandering, helemaal niets te maken heeft met een werkvorm of een stappenplan. Het is een mindset die je verandert. Waarbij je je blinde vlekken in het volle zonlicht zet en eerlijk de wereld in kijkt. Niet turend naar wat je wilt zien, maar observerend naar het verhaal achter de eerste blik. Naar dat wat niet gezegd wordt.

‘Maar toch willen we weten hoe dat moet.’ 

Dus rijst er de vraag welke tools bijdragen aan het veranderen van een collectieve mindset. En dat zijn niet de ‘plan canvassen’ en ‘excelsheets‘ helaas. Dat zijn meestal de interventies die ons op het eerste gezicht niet opvallen. Ik noem ze vaak ‘de koekjes bij de thee‘, omdat ze dat voor me symboliseren. Natuurlijk overleven we het ook met enkel thee en zonder koekje. Natuurlijk kunnen we het gezellig hebben met dat wat er is. Maar een koekje is de kers op de taart. Het extraatje dat bijdraagt zonder dat het opvalt. Zeker als we bergen werk hebben te verzetten. En het ontwikkelen van teamprocessen en transities is geen kattenpis.

In een serie artikelen vertel ik welke tools (koekjes ;)) ik vaak gebruik om dit euvel glorieus te trotseren. Bij elk artikel vind je ook de bron en achtergrondinfo bij de interventie.

Practice What You Preach. 

‘Het was fijn dat je ook kwetsbaar over jezelf was, dan kan ik dus ook wel iets van mezelf laten zien.’ Vorige week kwamen er na een training drie mensen naar me toe met dezelfde feedback. Wat prettig was want, soms worden interventies zo vanzelfsprekend dat je het zelf niet eens meer door hebt. Kwetsbaar-zijn. Het is de grootste kracht (naast humor) om ijs te doen breken. Het is misschien ook wel het engste om te doen. Een fractie van een seconde weet je niet welke kant de stuiver op zal vallen. Een fractie van een seconde is het spannend.

En toch moet je het doen als je met groepen mensen werkt. Om een uiterst simpel uitgangspunt: Je kan een ander niet vragen, wat je zelf niet geven kunt. 

Dit gaat uiteraard niet op als we kijken naar de logische ordening van de natuur en proces ontwikkeling. A-synchrone wederkerigheid en delen wat je over hebt, is een kwestie van vertrouwen. Een zaak van alle tijden. Tijdens een training is dat vertrouwen essentieel. En omdat er iemand beginnen moet met het schenken van vertrouwen, ben jij dat: de trainer.

Het klinkt simpel en is ongelofelijk moeilijk. Het is namelijk ook weer niet zo dat je als trainer (of provocatief coach) je eigen sh*t ongegeneerd op tafel gooit. Alles dat je in kwetsbaarheid deelt, moet een functie hebben voor de deelnemer. Je vertelt anekdotes omdát ze een waarde hebben voor de groep. Je deelt moeilijke momenten omdát ze een waarde hebben voor de groep. Je laat een kwetsbaar stuk van jezelf zien, omdát het een waarde heeft voor de groep. Je doet dit alles in het kader van de relatie en wederkerige interdepentie tijdens het proces. Níet om zelf je gal te spuwen.

Let op! – Spanningsveld alarm. 

Een extreem belangrijke realisatie hier binnen is dat de mensen in de groep de kans hebben om in ‘overdracht’ te vervallen. Deze term komt uit de psychologie en iedereen die met mensen werkt, zou moeten weten wat het inhoudt. ‘Overdracht’ (en ‘tegenoverdracht‘) betekent dat de ontvanger gaat projecteren op jou en er een ‘schijn’-verliefdheid’ of ‘schijn-allergie’ optreedt. Het ‘Oh, ik herken zoveel in jou-proces’ treedt op. Niet rampzalig, maar wel zaak om even oplettend op te zijn. Doe je dat niet, dan verzand je in dat wat ik gedoe noem. Wees dus super alert op de grens en de balans tussen jou en de ander. Maak er geen symbiose van!

Paar spelregels bij deze grondhouding: 

  • What happens in the room, stays in the room. Wat betekent dat er van de hele groep gevraagd wordt integer en discreet met vertrouwelijke informatie om te gaan.
  • Niet kiezen is ook een keuze. Dit houdt in dat het prima is om kwetsbare informatie, gevoeligheden of belevingen níet te delen. Maar, kies dan. Kies bewust wat je deelt èn ook waarom.
  • Zeg wat je doet, en doe wat je zegt. Een uitgangspunt dat overal op gaat. Dit heeft vooral met de impact en waarde van transparantie te maken. Als mensen zien dat je transparant bent over je eigen handeling, ontdekken ze dat je over zelfreflectie beschikt en zijn eerder in staat om ook reflectief in het proces te stappen.
  • Zet de regel ‘Fouten maken mag’ onmiddellijk in de grondverf bij elke relatie en groep waar je mee te maken krijgt. Doe je dat niet? Dan wordt bovenstaande een enorme dobber. Niet onmogelijk, alleen een tikkeltje lastiger. Dit betekent automatisch dat mensen die fouten niet tolereren, vrij snel uit je beeldscherm verdwijnen. Je kan je afvragen of dat vervelend is of niet. Als je zéker weet dat je iets foutloos fixen kan, dan kan je het voor de korte termijn aangaan. Maar die keuze heeft meer met andere zaken te maken, dan met het bewerkstelligen van een vertrouwelijke en kwetsbare relatie binnen een team.

En hoe je het leert? 

Door te doen. Door gewoon te oefenen. Een goede spiegel te kopen en nog meer te doen. Niet te wachten tot je een keer voor een groep mensen staat, maar je begint nu. Na het lezen van dit stuk. Op straat, in de supermarkt, tijdens gesprekken met je vrienden. Deze grondhouding is namelijk het makkelijkst te integreren als je het meeneemt in je hele dagelijkse bestaan. Je bent mens en blijft dat.

Verder lezen?

 

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: