Tools voor Teamtraining – ‘Zien’ & Vieren. #4

‘Oh, maar dit is genoeg hoor’ zeg ik, terwijl ik met thee uitgezakt op de bank hang. De ander aan de telefoon reageert verrast: ‘Fijn! Ik dacht we met vieren uitgebreid de kroeg in moesten en wijn drinken enzo’. Dat kan uiteraard *en is ook heel gezellig*, maar het móet niet. Dan zou ik in in de kroeg wonen, als dat zo was! 

We, de ander aan de telefoon en ik, hebben net de 4e training afgesloten in een serie die we ‘experimenteren’ hebben gedoopt. De afgelopen twee maanden hebben we hard gewerkt. We gingen van praten, naar schrijven, naar onderzoeken, naar loslaten, naar weer schrijven, naar weer praten en toen kwamen de trainingen erbij.

Het opvallende (en fijne) is dat onze trainingen van een leien dakje gaan! Als we beginnen, beginnen we gewoon en onderweg vullen we alles in dat we tegen komen. Dat verschilt per groep en aangezien we daar beiden qua visie en werkwijze hetzelfde in staan, loopt het allemaal heel vanzelfsprekend en eenvoudig. De momenten daartussen, als we niet met groepen werken, gaat het experiment door, alleen op een andere manier. Soms is dat nog even zoeken en dan helpt ‘vieren’ ons daarbij.

‘Vieren’ is één van de ingrediënten die ik noodzakelijk vind als je samenwerkt met wie dan ook! ‘Vieren’ is de benzine die de motor draaiende houdt en zorgt dat de energie goed blijft.

Het is eigenlijk niets meer dan twee *bedrieglijk simpele* handelingen:  1. Het zien van jezelf.  2. Het zien van de ander(en).

Hoe je dat doet is aan jou, maar dat het moet gebeuren is een feit. Vrijwel elke samenwerking waarin dit element ontbreekt is gedoemd te mislukken. Wellicht niet direct, maar op termijn met zekerheid. Dit komt omdat we als maatschappij heel lang onze focus hebben neer gelegd op een ander gebied. Namelijk dat van Geld. Ons succes maten we af aan de winst die we maakten. ‘Zolang er geld in het laadje komt, gaat alles prima!‘ is nog steeds een veel voorkomende gedachte. En je kan het niemand kwalijk nemen, want natuurlijk is het handig dat je in de supermarkt je eten er mee kan betalen! Geld is een fantastische uitvinding – laat dat helder zijn!

Wat we minder goed zagen is, dat er een andere factor is, waar we op lange termijn nóg succesvoller mee zullen zijn, dan met geld. Iets dat ons meer energie, innovatie en ontwikkeling oplevert. En ons bovendien gezonder houdt. Dit is wanneer we ‘gezien worden‘. Het klinkt kinderlijk eenvoudig, maar is voor veel mensen een dagelijkse bron van frustratie. We voelen ons niet gewaardeerd, niet erkend, we ervaren geen ruimte, of voelen ons met het mes op de keel achterna gezeten. Door de frustratie komen we collectief in een negatieve spiraal terecht en weet er dan nog maar eens uit te komen met je samenwerkingspartners.

Toch is dat eenvoudiger dan gedacht en… je hoeft er dus niet uren de kroeg voor in en kacheltje lam naar huis! Echter, je hoeft er ook géén ellenlange evaluatiegesprekken voor te voeren aan de vergadertafel. Liever niet zelfs! In de regel (althans in die van mij) zijn evaluatiegesprekken aan vergadertafels zinloos en een verspilling van onze energie.

Stel je maar eens voor, je komt met een heerlijk high gevoel uit een project/event/opdracht dat goed gelukt is en dat wordt onmiddellijk de kop in gedrukt als het daarna kapot geanalyseerd wordt. Als er bakken met zout gelegd wordt op alle slakken die de volgende keer ‘beter, mooier & sneller’ moeten in het project. En stel dat het je lukt om zelf positief te blijven tijdens de winst-en-verlies analyse, dan is er altijd wel een collega die je fijntjes op de fouten wijst en demonen wakker kust. Blegh! Vre-se-lijk!

Hoe zorg je er dan voor dat de opbrengst wèl gedeeld wordt, er eerlijke reflectie is en iedereen tevens gezien wordt in zijn of haar eigen succes? Hoe doe je dat dan op een energieke en prettige manier? 

Misschien is het woord ‘vieren’ wel niet geschikt genoeg. Maar ‘oogsten’ dekt de lading ook niet helemaal. Daarom heb ik het toch al een jaar of vijf consequent over ‘vieren’. (Als je maar lang genoeg een woord in dezelfde context herhaalt, dan verandert de omgeving vanzelf mee, zei ze knipogend.) 

1.

Je kan dit op duizenden verschillende manieren doen, aangezien de samenstelling van elke samenwerking anders is. Ikzelf hou er van om mensen in het begin van een project (als alles nog redelijk blanco en open is) te vragen op welke manieren ze blij blijven. Wat hen energie geeft, of ze favoriete muziek hebben en of ze iets leren willen tijdens het project. Als je met een grote groep bent, kan je dit collectief in een korte sessie inventariseren.

Daarna zet je de inventarisatie ergens online, zodat iedereen het in kan kijken op elk gewenst moment. Wat er vaak gebeurt, is dat mensen zelf ook met ideeën en suggesties komen. Zo wordt het een bonte groepsverzameling van energie-gevende kenmerken per persoon.

Op momenten dat het project stroef loopt, of er grote obstakels worden overwonnen, heb je hulp van de gemaakte lijst. Dit klinkt sommige mensen wat plastisch in de oren, maar waarom eigenlijk? Als je weet dat iemands lievelingsbloemen tulpen zijn, dan kom je toch ook niet met rozen aan? Zo werkt dit ook. Het is attent om de persoonlijke, kleine dingen van iemand te weten. Dat valt in de categorie ‘lief’. En als je samen in een projectteam zit, mag je daar best in het begin om vragen, in plaats van het langzaam te ontdekken.

Als het event/project/opdracht klaar is en de evaluatie breekt aan, maak er dan een feestje van in plaats van een saaie meeting met veel papier en weinig plezier. Je haalt de favoriete muziek van mensen erbij, je zorgt dat er lekker eten is en je laat mensen áltijd eerst zèlf vertellen wat ze over zichzelf gezien hebben, je stelt open vragen en toont interesse. In plaats van dat je feedback geeft vanuit je eigen context. as daarna kan je het delen. Lastige hobbels kan je uiteraard ook delen, míts je het bij je eigen ervaring houdt zodat anderen daar open op kunnen antwoorden. (Je streeft naar win-win situaties.)

2.

Daarnaast is vieren een vorm van ‘zien’: volledig aandacht geven aan dat-wat-er-is. Een grandioze vergissing die we hier wereldwijd in maken (ikzelf ook) is, dat we dit vaak pas doen als we gevoelens bij de ander opmerken die heftig of intens zijn. ‘Oeh, ik zal maar even luisteren’ denken we dan. Eigenlijk zijn we dan al te laat. Als je iemand op de korte termijn volledig ziet (Jep, da’s 100%), dan levert dat op de lange termijn bakken met tijd op! Je zal je verbazen hoeveel extra ruimte er over blijft als je even oprecht luistert, vragen stelt en kijkt. Dan kan zo’n moment in drie minuten klaar zijn.

Ik werkte eens intensief samen met iemand samen die in alles de leiding nam. Dit vond ik heel lang goed, want ik richtte me op ons gemeenschappelijk belang *we waren collega’s* en zo kwamen we een heel eind. Totdat hij mij als bedreigend ging zien, in plaats van als collega. Dat vond ik lastig, want hij was me liever kwijt dan rijk *ik werd niet gezien*. Dit was ontstaan omdat de mensen meer naar mij trokken. Een andere collega vertelde me over zijn jaloezie en dankzij haar eerlijkheid, kon de relatie herstellen. Ik hoefde hem alleen maar te zien in dat-wat-er-was! Binnen twee minuten nadat ik hem aansprak was alles omgedraaid en ontstond er een perfecte samenwerking. Win-win.

Omgekeerd heb ik het helaas ook wel eens mee gemaakt. Iemand vroeg me eens een klus te doen, ‘Maar,’ zei ze erbij ‘dit-en-dat mag jij niet doen, want dat doe ik al’. Het was geen enkel probleem geweest, ware het niet dat het dit-en-dat-ding zo raakte aan de hele kern van mijn bestaan, dat ik de klus afwees. De ander werd erg boos en kon niet ‘zien’, dat ik mezelf zou verloochenen als ik er mee akkoord zou gaan. Weinig ‘vieren‘ heb je dan. Ik kijk een contact met een niet-vierder dan nog een tijdje aan, maar geef geen erkenning en energie meer, tot de ander naar mij toe komt. Anders loop je jezelf tekort te doen. Maar, iedereen moet altijd de kans krijgen een gedragshandeling te herstellen. Ook mensen die daar fouten in maakten en het later wèl kunnen ‘zien’!

SAMENGEVAT. 

Vieren is hetzelfde als een ander in zijn of haar totaliteit zien. Het geeft energie, vertrouwen, openheid en lef als je gezien wordt door een ander. Andersom is het even belangrijk! Als jij de ander erkenning geeft voor dat wat hij/zij  ervaart en het voor waarheid aanneemt, er vragen over stelt en betrokkenheid laat zien, dan zal de evaluatie * of noem het reflectie* in een paar minuten klaar zijn. Zo wordt er, èn tijd bespaard èn hebben mensen meer positieve energie, èn is er veel meer ruimte voor organisatorische innovatie en ontwikkeling.

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: